SADAKA (4)

(...dünden devam)

“266- İçinde şarıl şarıl suların aktığı güzel bir hurma ve üzüm bahçesine malik bulunan, çoluk çocuk sahibi bir insân, hiç ister mi ki birdenbire her şeyi kasıp kavuran bir rüzgâr çıksın da ürününü yaksın, bahçesini mahvetsin, kurutsun; çoluk çocuğunu perişan bir duruma soksun? Elbette kimse böyle bir duruma düşmek istemez. İşte sadakaların ardından başa kakmak ve eziyet etmek de amellerin meydana getirdiği manevî bahçeleri mahveden dondurucu bir kasırgadır. Bu hareket, o güzelim amelleri yakar, kül eder. Hz. Ömer (r.a.): "Biriniz ister mi ki kendisinin, altından ırmaklar akan, içinde her çeşit meyvası bulunan, hurmalardan ve üzümlerden oluşmuş bir bahçesi olsun da...” âyeti hakkında demiştir ki: "Bu âyet, güzel amel yapıp da en çok amele muhtâç bulunduğu ömrünün son demlerinde kötü amele sapan kimsenin durumunu sembolik olarak anlatmaktadır."[1]

267’nci âyette: “Kazandıklarınızın helâl ve temizinden ve sizin için yerden çıkardığımız şeylerden infâk edin." buyuruluyor. "Kazandıklarınız" tabiriyle kasıt, insanın çalışarak, sanat icrâ ederek kazandığı maldır. "Sizin için yerden çıkardığımız şeyler" ise en başta yerin bitirdiği ürün ve meyvalardır. Fakat müfessirlere göre madenler ve defîneler de bu tabirin içine girmektedir.

Ebû Saîd el-Hudrî, Hz. Âişe ve Câbir'den rivâyet edilen hadîslere göre tarım ürünlerinde: “Beş vasaktan aşağıya zekât gerekmez.”[2] Vasak altmış sâ‘ olduğundan, üçyüz sâ‘ (takriben 0.6 tondan) aşağı olan buğday, arpa, hurma ve kuru üzüme zekât düşmez. Bir kısım fakîhlere göre sebzelere zekât düşmez ise de Ebû Hanîfe âyetin genel ifadesi karşısında yerden alınan her ürüne zekât düşeceğini söylemiştir. Yalnız bitimi için bir emek harcanmayan, kendi kendine biten, ot, âdi kamış, ağaç kabuğu ve gövdesi gibi şeylere zekât düşmez, fakat emekle yetiştirilen her türlü sebzeye zekât gerekir ki bunların zekâtı ya öşr (%10 ) veya yarım öşr(% 5)dir[3] .

(devamı yarın..)